PHẦN I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (1945 – 2000)

BÀI 1: SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI SAU CHIẾN TRANH

I. SỰ HÌNH THÀNH TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI SAU CHIẾN TRANH
1. Hoàn cảnh lịch sử:
- Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra:Việc nhanh chóng đánh bại phát xít Đức,Nhật kết thúc chiến tranh ; tổ chức trật tự thế giới sau chiến tranh….
- Từ ngày 4 đến 11/2/1945, Mỹ, Anh, Liên Xô họp hội nghị Quốc tế ở I-an-ta (Liên Xô)
2. Nội dung của hội nghị I-an-ta :
+ Tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật, nhanh chóng kết thúc chiến tranh. Liên Xô sẽ tham gia chống Nhật sau khi chiến tranh kết thúc ở Châu Âu
+Thành lập tổ chức Liên hiệp Quốc để duy trì hòa bình, an ninh thế giới
+ Thỏa thuận việc đóng quân, giải giáp quân đội phát xít và phân chia phạm vi ảnh hưởng của các nước thắng trận ở châu Âu và Châu Á …
3. Ý nghĩa:
- Những quyết định của hội nghị I-an-ta đã trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới sau chiến tranh, thường được gọi là "Trật tự hai cực Ianta"
II. SỰ THÀNH LẬP LIÊN HIỆP QUỐC
1.Hoàn cảnh lịch sử
+ Từ 25/4 đến 26/6/1945,tại Xan Francisco (Mỹ) 50 nước thông qua Hiến chương LHQ
+ Ngày 24/10/1945 tại Luân Đôn Tổ chức Liên Hợp Quốc chính thức được thành lập
2. Mục đích
- Duy trì hòa bình và an ninh thế giới.Phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa các nước thành viên trên cơ sở tôn trọng quyền bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc
3. Nguyên tắc hoạt động
1/ Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc.
2/ Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước.
3/ Không can thiệp vào nội bộ các nước thành viên
4/ Giải quyết tranh chấp, xung đột quốc tế bằng phương pháp hòa bình.
5/ Chung sống hòa bình với sự nhất trí của 15 nước thành viên ( ít nhất 9/15 trong đó phải có sự nhất giữa 5 nước thành viên thường trực: Liên Xô(Nga), Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc.
4. Các cơ quan chính : Có 6 cơ quan chính ( năm 2006 có 192 thành viên )
( Đại hội đồng: Gồm tất cả các nước thành viên, mỗi năm họp một lần.
( Hội đồng bảo an: Là cơ quan chính trị quan trọng nhất, chịu trách nhiệm duy trì hòa bình và an ninh thế giới, hoạt động theo nguyên tắc nhất trí cao của 5 ủy viên thường trực là Liên Xô( Nga), Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc. 10 nước uỷ viên không thường trực 2 năm
- Ban thư ký: Cơ quan hành chính của Liên hiệp quốc, đứng đầu là Tổng thư ký có nhiệm kỳ 5 năm. Hiện nay tổng thư kí LHQ là Bankimun
- Hội đồng kinh tế và xã hội: Gồm 54 thành viên nhiệm kì 3 năm
- Tòa án quốc tế : Gồm 15 thẩm phán thuộc 15 nước nhiệm kì 9 năm góp phần giải quyết tranh chấp, bất đồng khu vực, quốc tế
- Hội đồng quản thác : Là tổ chức do hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc cử ra để duy trì hoà bình an ninh một số nước, khu vực …ngoài ra Liên hợp quốc còn có nhiều tổ chức chuyên môn khác như : WHO ; IMF ;PAM; UNHCR…
5.Vai trò:
- Là diễn đàn quốc tế, vừa hợp tác vừa đấu tranh nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới, giữ vai trò quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp và xung đột khu vực. Thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc tế về kinh tế, văn hóa, y tế… giữa các quốc gia thành viên. Việt Nam gia nhập Liên Hợp Quốc ngày 20/9/1977.
III. SỰ HÌNH THÀNH HAI HỆ THỐNG XÃ HỘI ĐỐI LẬP
1.Về chính trị.
a. Nước Đức
- 9/1949, Mỹ, Anh, Pháp đã hợp nhất các vùng chiếm đóng ở Tây Đức thành lập nên CHLB Đức.
- 10/1949, được sự giúp đỡ của Liên Xô các lực lượng dân chủ ở Đông Đức thành lập nước CHDC Đức.
b. Các nước châu Âu khác
- Đông Âu: 1945–1947, Nhân dân Đông Âu đã hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, hình thành hệ thống các nước dân chủ nhân dân, liên minh chặt chẽ với Mỹ