PV Thu Diệu : Thuở nhỏ, tui nghe lời cô giáo đóng một cuốn sổ tay, gọi là "Sổ tay Văn học". Nghe hay đọc được những câu văn hay là tui hí húi ghi vào sổ. Rồi tui ra công sưu tầm các bài thơ chúc Tết của Bác Hồ, ghi thành một mục riêng gọi là "Thơ chúc Tết của Bác Hồ ta". Tui ghi nắn nót chữ "Bác Hồ ta" vì tui yêu Bác lắm, có lẽ yêu hơn mọi bạn bè cùng trang lứa...Ấy thế mà tui cũng chỉ có được hơn chục bài, vì thời đó đâu có dễ tìm kiếm thông tin như bây giờ...
Giờ tui chỉ cần vài cú click chuột là tui có đủ trong tay cả Hai mươi hai bài thơ Chúc Tết của Bác. Tui đọc một mạch và tui lắng đọng để nghĩ suy...
Ngày 5/6/1911 người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành rời bến Nhà Rồng lên tàu ra đi ... Ngày 28/1/1941, Bác Hồ trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Người đã chọn Pác Bó - Cao Bằng là nơi dừng chân đầu tiên khi người trở về để lãnh đạo, chèo lái con thuyền cách mạng của dân tộc.
Với tình yêu mến vô bờ bến đối với nhân dân, chỉ sau đó ít ngày, Bác đã gửi tới toàn dân bài Thơ Chúc Tết đầu tiên, mở đầu cho một Phong tục văn hóa của Lãnh tụ, hiếm có trên thế giới :
THƠ CHÚC TẾT CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Năm 1942 - Nhâm Ngọ
Tháng ngày thấm thoát chóng như thoi,
Năm cũ qua rồi, chúc năm mới:
Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong!
Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi!
Chúc đồng bào ta đoàn kết mau!
Chúc Việt-minh ta càng tấn tới,
Chúc toàn quốc ta trong năm này
Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới!
Năm này là năm Tết vẻ vang,
Cách mệnh thành công khắp thế giới.
Tui không có ý định ghi lên bài viết này tất cả các bài Thơ Chúc Tết của Bác Hồ. Tui cũng không dám mạo muội bình Thơ của Bác. Tui muốn nói một vài suy nghĩ nhỏ bé của tui...
Từ năm 1941 Bác về nước, đến ngày 2/9/1969 Bác vĩnh viễn ra đi. Hai mươi tám năm. Hai mươi hai bài Thơ Chúc Tết. Bác không được chứng kiến ngày Toàn thắng, Bắc Nam xum họp một nhà. Nhưng Hai mươi hai bài Thơ Chúc Tết của Bác là Hai mươi hai Bài ca, mà Bài ca nào cũng rộn ràng niềm vui, rộn ràng lời chúc mừng thắng lợi của cách mạng và đầy ắp tiếng reo cười của nhân dân về những bước trưởng thành của đất nước anh hùng, của dân tộc vĩ đại, của Đảng quang vinh.
Sau ngày Bác về nước, hàng loạt sự kiện chính trị quan trọng đã diễn ra : Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (Khóa I) , thành lập Mặt trận Việt Minh và sự xuất hiện của lá cờ đỏ sao vàng (19/5/1941), khắp nơi từ thành thị đến thôn quê dấy lên hoạt động của các hội Công nhân cứu quốc, Phụ nữ cứu quốc, Thanh niên cứu quốc, Nông dân cứu quốc... Tuy vậy, điều kiện chưa chín muồi, vì trên thế chiến thứ hai đang diễn biến phức tạp, nên trong Thơ Chúc Tết của Bác ghi : "Chúc toàn quốc ta trong năm này / Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới! / Năm này là năm Tết vẻ vang, / Cách mệnh thành công khắp thế giới".
Năm 1945 Cách mạng tháng Tám thành công khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, nhưng ngay sau đó Pháp trở lại xâm lược Việt nam, tình thế đất nước như ngàn cân treo sợi tóc. Nhưng do có tầm nhìn chiến lược, Bác vững vàng nhắc nhở toàn dân, như lời thơ trong bài Thơ Chúc Tết Bính Tuất (Năm 1946)
Trong năm Bính Tuất mới
Muôn việc đều tiến tới
Kiến quốc mau thành công
Kháng chiến mau thắng lợi
(Thơ chúc Tết năm 1946 - Bính Tuất - Hồ Chí Minh)
Sau đó một năm, năm 1947, trong bài Thơ Chúc Tết năm Đinh Hợi, niềm tin vào thắng lợi của Cách mạng đã trỏ thành niềm tin son sắt : "Tiến lên chiến sĩ! Tiến lên đồng bào! / Sức ta đã mạnh, người ta đã đông. / Trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi! / Thống nhất độc lập, nhất định thành công!" (Thơ chúc Tết năm 1947 - Đinh Hợi - Hồ Chí Minh). Toàn văn bài thơ như sau :
Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió,
Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông.
Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến,
Chí ta đã quyết, lòng ta đã đồng.
Tiến lên chiến sĩ! Tiến lên đồng bào!
Sức ta đã mạnh, người ta đã đông.
Trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi!
Thống nhất độc lập, nhất định thành công!
(Thơ chúc Tết năm 1947 - Đinh Hợi - Hồ Chí Minh)
Những năm sau đó, từ 1948 đến 1953, vẫn Niềm tin sắt đá "Nhất định thắng lợi!", "Nhất định thành công!", nhưng Bác có nhiều cách diễn đạt khác : "Thống nhất chắc chắn được, / Độc lập quyết thành công" (1948 - Mậu Tý ) , hay : "Ta nhất định thắng / Địch nhất định thua" !1949 - Kỷ Sửu).
Bước sang năm 1954, ngoài mặt trận với chiến thắng Điện Biên Phủ "Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" đã đưa nhát chổi cuối cùng quyét sạch chủ nghĩa thực dân cũ. Ở hậu phương thắng lợi của Cải cách ruộng đất làm cho "Dân có ruộng dập dìu hợp tác / Lúa mượt đồng ấm áp làng quê" (Tố Hữu - Ba mươi năm đời ta có Đảng), iềm tin đã trở thành hiện thực, chúng ta như đang nhìn thấy Bác khoan thai vuốt chòm râu bạc, sang sảng đọc lời chúc mừng năm mới Giáp Ngọ :
Năm mới, quân dân ta có hai nhiệm vụ rành rành:
- Đẩy mạnh kháng chiến để giành độc lập tự do
- Cải cách ruộng đất là công việc rất to
Dần dần làm cho người cày có ruộng khỏi lo nghèo nàn.
Quân và dân ta nhất trí kết đoàn,
Kháng chiến, kiến quốc nhất định hoàn toàn thành công.
Hoà bình dân chủ thế giới khắp Nam, Bắc, Tây, Đông.
Năm mới, thắng lợi càng mới, thành công càng nhiều.
(Thơ chúc Tết năm 1954 - Giáp Ngọ- Hồ Chí Minh)
Hòa bình và hạnh phúc đã đến trên miền Bắc XHCN, nhưng đất nước còn tam bị chia cắt. Mong ước và niềm tin sắt đá của Bác nay lại hướng về miền Nam ruột thịt. Bác động viên nhân dân cả nước trong bài Thơ Chúc Tết năm 1956 - Bính Thân :
Quyết chí, bền gan phấn đấu,
Hoà bình, thống nhất thành công.
Từ đây là những tháng năm dài với nỗi niềm thương nhớ miền Nam của Người Cha Già dân tộc. "Miền Nam trong trái tim tôi". Những bài Thơ Chúc Tết của Bác từ năm 1959 đến năm 1969, hầu như trong bài nào Bác cũng nhắc đến việc quyết tâm đấu tranh thống nhất nước nhà .
Đặc biệt trong hai bài Thơ Chúc Tết cuối cùng, ý chí và niềm tin Bắc Nam thống nhất của Bác đã biến thành mệnh lệnh thiết tha cho toàn dân tộc :
|
Tiến lên!
Toàn thắng ắt về ta! (1968 - Mậu Thân)
và :
Tiến lên! Chiến sĩ, đồng bào,
Bắc-Nam sum họp, xuân nào vui hơn! (1969 - Kỷ Dậu )
Toàn văn hai bài thơ này như sau :
Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua,
Thắng trận tin vui khắp nước nhà,
Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ.
Tiến lên!
Toàn thắng ắt về ta!
(Thơ chúc Tết năm 1969 - Mậu Thân- Hồ Chí Minh)
|
Năm qua thắng lợi vẻ vang,
Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to.
Vì độc lập, vì tự do,
Đánh cho Mỹ cút, đánh cho nguỵ nhào.
Tiến lên! Chiến sĩ, đồng bào,
Bắc-Nam sum họp, xuân nào vui hơn!
(Thơ chúc Tết năm 1969 - Kỷ Dậu - Hồ Chí Minh)
Thế hệ chúng tui, thế hệ vinh dự lớn lên trong những bài Thơ Chúc Tết của Bác Hồ, nên thấy hai bài thơ này sao mà thiêng liêng thế. Từ năm 1968, chúng tui sống trong không khí sục sôi lời thúc giục thiêng liêng của Bác. Chúng tui chiến đấu, chúng tui lao động và chúng tui học tập trong ý chí và niềm tin " Tiến lên ! Chiến sĩ đồng bào, / Bắc Nam xum họp, xuân nào vui hơn !".
Các bài Thơ Chúc Tết của Bác có sức mạnh như sấm truyền, nên người đương thời hân hoan chờ đón thơ chúc tết của Bác như chờ đón một sự kiện thiêng liêng. Bởi đọc Thơ Chúc Tết của Bác, người ta như phán đoán được tương lai vận mệnh của đấy nước, của dân tộc và của mỗi nhà. Đọc thơ Bác, mỗi người như được tiếp thêm sức mạnh để có NIỀM TIN TẤT THẮNG trên những chặng đường vất vả gian nan nhưng đầy chiến thắng hào hùng của dân tộc trong nghững năm tháng đó .
Để khép lại bài viết này, tui xin mượn một khổ thơ trong bài "Theo chân Bác " của nhà thơ Tố Hữu viết sau ngày Bác đi vào cõi trường sinh :
"Bác ơi Tết đến giao thừa đó
Vẫn đón nghe thơ Bác mọi lần
Ríu rít đàn em vui pháo nổ
Tưởng nghìn tay Bác vỗ sang xuân ..."
THU DIỆU - Ngày 10/9/2011.
|
|
Các ý kiến mới nhất